menu

Pamela Habibovic van MERLN: 'Alles grijpt in elkaar'

february 21, 2018

MERLN vervult spilfunctie in onderzoek regeneratieve geneeskunde

Wereldnieuws in de academische wereld vier jaar geleden: de verhuizing van een complete onderzoeksgroep van de ene universiteit naar de andere. Pamela Habibovic heeft er geen moment spijt van gehad. Na haar promotie in 2005 aan de Universiteit Twente, diverse onderzoeksprojecten in de VS en Canada en een leidende functie aan opnieuw de Universiteit Twente kreeg ze in Maastricht de kans om hoogleraar te worden. “Het meest aantrekkelijke was toch het mee opbouwen van een compleet nieuw instituut”, zegt ze. “Pionieren met heel veel vrijheid en steun van de Universiteit Maastricht. We begonnen met zo’n vijftien mensen, nu werken hier al bijna honderd onderzoekers en promovendi.”

Spilfunctie

In nog geen vier jaar tijd speelt MERLN, gesitueerd op Brightlands Maastricht Health campus, de rol die het wil en moet spelen: eigen onderzoek opzetten en uitvoeren én een kennisinstituut zijn voor andere partijen. “We werken voor en met artsen in het Maastricht UMC+ en private ondernemingen als DSM en Xplore Instruments en we vervullen een spilfunctie in de Brightlands campussen van Maastricht en Sittard-Geleen. Ongetwijfeld ontstaat er in de nabije toekomst ook samenwerking met de campussen in Venlo en Heerlen, maar voorlopig concentreren we ons op de ontwikkeling van nieuwe materialen en platforms voor regeneratieve geneeskunde en andere biomedische toepassingen, speerpunten van de campussen in Maastricht en Sittard-Geleen.”

Het MERLN Instituut voor Technology-Inspired Regenerative Medicine beschikt in Maastricht over state-of-the-art onderzoekslaboratoria, gefinancierd door onder meer de Provincie Limburg. “Labs en apparaten die er nog niet waren, complementair dus aan andere faciliteiten. Een ISO 7 cleanroom voor micro- en nanotechnologie, bijvoorbeeld. Hier doen we samen met promovendi onderzoek naar biomaterialen die bijvoorbeeld groei van botweefsel in het lichaam op gang kunnen brengen. Of naar materialen en cellen die het lichaam zelf aanzetten tot het vormen van nieuw bot, kraakbeen of orgaanweefsel. We zijn met een aantal veelbelovende projecten bezig. Goed voorbeeld is een korrelig keramisch materiaal dat de botgroei stimuleert. Hiermee kunnen artsen zware botbreuken repareren of bot vervangen na bijvoorbeeld kanker. Een product op basis van dit materiaal wordt al klinisch toegepast.”

Setting

“Zo ver zijn we nog niet met alle toepassingen”, haast Pamela Habibovic zich te zeggen, maar de onderzoeken vorderen gestaag. Op het moment dat we veelbelovende resultaten hebben, kan gestart worden met klinische tests. Dat is het grote voordeel van de nabijheid van het MUMC+. In Sittard-Geleen zijn de faciliteiten aanwezig voor de ontwikkeling van biobased materialen, met name kunststoffen. Daar staat ook een deel van 3D-printers. In het medisch centrum in Maastricht zijn de specialisten en de patiënten beschikbaar. En dan zijn er nog de private bedrijven die onderzoek meefinancieren en in de startblokken staan om medisch bewezen therapieën en materialen te valoriseren. Uiteindelijk gaat het om resultaten, om patiënten te helpen.”

Doorbraken

Daarom ook zijn de labs van MERLN geen afgesloten gebied voor derden. “Juist niet. Het gaat om samenwerking, open innovatie. Bundeling van kennis en faciliteiten is nodig om echte doorbraken te bereiken. Mooi voorbeeld is een van de elektronenmicroscopen die in Geleen staat. Een duur apparaat dat we eigenlijk niet alleen konden financieren. Nu bleek dat DSM ook behoefte had aan eenzelfde microscoop. Uiteindelijk hebben we de kosten gedeeld en de aanschaf kunnen doen. Waarmee onze labs weer een stukje interessanter zijn met meer opties. Bij regeneratieve geneeskunde is imaging wezenlijk. Met deze microscoop kunnen we weer méér zien.”

De MERLN-labs zijn beschikbaar voor alle partijen op en rond de Brightlands campussen, ook voor ondernemers in het kader van samenwerkingsprojecten. “En dat geldt ook voor onze mensen die onderzoeken in de labs uitvoeren en begeleiden. Vragen kunnen omgezet worden in onderzoeken en promotietrajecten. In mijn eigen onderzoeksgroep zijn we met diverse projecten doende. Zo doen we samen met Oogheelkunde een onderzoek naar het gebruik van nanodeeltjes bij diagnoses en behandeling. De arts kan met de nanodeeltjes de cellen in het oog volgen en zien waar degeneratie en regeneratie voorkomt. Uiteraard is het aan de artsen om daarmee verder aan de slag te gaan.”

Weefselgroei

MERLN, gesitueerd op Brightlands Maastricht Health Campus, telt drie afdelingen die zich richten op verschillende onderzoeksterreinen: Cell Biology Inspired Tissue Engineering (onderzoek naar gedrag van cellen in regeneratieve geneeskunde), Complex Tissue Regeneration (ontwikkeling van technologieën voor regeneratieve geneeskunde op nano-, micro- en macroschaal) en Instructive Biomaterials Engineering, de afdeling van Pamela Habibovic en gericht op de ontwikkeling van slimme biomaterialen voor regeneratieve geneeskunde. “Drie afgebakende terreinen, maar met veel overlappingen en gedeelde belangen. Ook voor ons geldt: samenwerking is essentieel. Alles grijpt in elkaar, onderzoeken raken elkaar. Omdat we dit hele instituut van scratch hebben opgebouwd, kennen we elkaar. Er zijn geen schotten. Zo functioneren we ook binnen de campussen. We bouwen platforms waarbij iedereen kan aanschuiven. Artsen, clinici, onderzoekers, bedrijven, studenten. Een open structuur waardoor we snel vorderingen maken.”

Subsidies

Het werk van MERLN en dat van Pamela Habibovic in het bijzonder blijft niet onopgemerkt. Eerder won ze al diverse beurzen voor onderzoeksprojecten, vorig jaar ging ze met een persoonlijke VIDI-beurs van het NWO aan de haal en sleepte ze met vijf andere Nederlandse onderzoekers ruim 18 miljoen euro onderzoeksubsidie binnen. De bijdragen zijn meer dan welkom. “We staan nog aan het begin, er is nog zo veel te onderzoeken. De agenda van MERLN is goed gevuld.”

Brightlands Maastricht Health Campus >

  overview news & events