Onderzoek op mini-orgaantjes naar combinatie van kankertherapie├źn

january 14, 2019

Het Maastricht UMC+ start in samenwerking met MAASTRO clinic, een onderzoek naar de combinatie van protonentherapie met andere behandelingen (zoals chemo- en immunotherapie). Daarvoor maken de wetenschappers gebruik van 'gekweekte mini-orgaantjes' uit het laboratorium. Doel van het onderzoek is om uiteindelijk te komen tot een standaard behandeling voor protonentherapie, een nieuwe vorm van radiotherapie. In een consortium met onder meer UMC Groningen hebben verschillende partijen hiervoor 1,7 miljoen euro subsidie ontvangen van Stichting KWF Kankerbestrijding.

Mini-orgaantjes
Voor de meeste kankerpatiënten bestaat een behandeling uit meerdere therapieën. Naast bestraling vindt er ook bijvoorbeeld chemotherapie of immunotherapie plaats. Voor de conventionele radiotherapie met fotonen geldt dat andere therapieën de afgelopen jaren onderdeel van de standaard behandeling zijn geworden. Dat is een ander verhaal voor protonentherapie, de nieuwe bestraling waarmee MAASTRO clinic binnenkort gaat starten. Hoe gaat de tumor en het gezonde weefsel van de patiënt reageren op deze protonentherapie in combinatie met andere therapieën? "We gaan daarom eerst moleculair in het laboratorium kijken hoe de cellen op de verschillende combinaties gaan reageren," vertelt prof. dr. Marc Vooijs (hoofd Onderzoekslaboratorium Radiotherapie). "We gebruiken hiervoor onder meer mini-orgaantjes die we hebben gekweekt in ons laboratorium. Deze zogeheten organoïden staan model voor hoe patiënten gaan reageren op een behandeling. Hiermee kunnen we de gevoeligheid voor protonentherapie in zowel gezonde organen, als in een tumor testen, vergelijken en voorspellen. Dit is interessant, omdat we dan sneller de beste combinaties van protonentherapie met immunotherapie kunnen vinden en hierdoor sneller kunnen starten met patiënten studies."

Winst
Van protonentherapie is al duidelijk dat het voordeel oplevert voor de patiënt: het beschadigt minder het gezonde weefsel en de tumor kan met een hogere dosis worden bestraald. Om de therapie verder te optimaliseren, zal de behandeling de komende jaren verder worden geoptimaliseerd. "Hoe nauwkeuriger de bestraling gebeurt, hoe beter het resultaat zal zijn," licht prof. dr. ir. Frank Verhaegen (hoofd fysica research bij MAASTRO clinic) toe. "We hebben het immers over hele kleine structuren. Hier draait alles om precisie. Bijzonder bij MAASTRO is dat we zowel fotonentherapie, als protonentherapie onder één dak hebben. We kunnen hierdoor ook inzichtelijk maken wat de verschillen tussen de twee therapieën zullen zijn, in combinatie met andere behandelingen." Marc Vooijs vult aan: "Het is ook mogelijk dat we nieuwe behandelingen vinden die beter werken met fotonentherapie dat is ook winst."

Veelbelovende ontwikkeling
Het onderzoek kan worden gestart dankzij de subsidie van Stichting KWF Kankerbestrijding die 1,7 miljoen euro toekent aan nieuw kankeronderzoek. Dit bedrag wordt in een consortium onder leiding van prof. dr. Rob Coppes van het UMC Groningen, verdeeld met Erasmus MC, Maastricht UMC+, VUMC en UMCG. Het onderzoek zal zich in eerste instantie richten op patiënten met hersen- en hoofd-halskanker, omdat bij deze groep beschadiging van gezond weefsel grote effecten kan hebben. Juist voor hen is gerichtere bestraling dan ook een veelbelovende ontwikkeling.

  overview news & events