Gastcolumn

Rob van Gijzel

Voorzitter Intelligent Community Forum Foundation

Eindhovense lessen

‘Ik krijg wel vaker de vraag naar wat je moet doen om Slimste Regio van de Wereld te worden. Het klinkt misschien vreemd, maar verbeelding is dan misschien wel belangrijker dan kennis. Als we door louter kennis precies wisten wat de oplossing van een vraagstuk is dan zou je het in één keer aanpakken en het probleem is opgelost. Maar zo werkt het natuurlijk niet. Het is altijd proberen, proberen en nog eens proberen. Dat is innovatie. Daarvoor heb je ruimte en vrijheid van geest voor nodig. Anders durven denken. Accepteren dat niet alles de eerste keer lukt. Negentig procent van medisch onderzoek levert niet het gehoopte antwoord op je vraag op. Is het dan een mislukking? Nee, want je kunt dan afstrepen wat niet werkt.

  Naast slim
moet je ook sterk zijn.

Toen wij in Eindhoven gingen meedingen naar die titel Slimste Regio van de Wereld had iedereen het over smart cities. Belangrijk, maar ik vond het beter te spreken van smart society. De plek waar het gebeurt, is natuurlijk belangrijk. Maar veel meer gaat het om de gemeenschap die actief is op die plek. De mensen die het samen doen. En die bereid zijn zich continu aan te passen. Nog te vaak zijn onze processen in feite controle-processen waarin in jaarplanningen tot drie cijfers achter de komma is beschreven hoe het moet. Laat dat los, geef jezelf ruimte! 
Natuurlijk moet je slim zijn, maar dat is niet genoeg. Wij hadden in Eindhoven op enig moment weliswaar de hoogste patentdichtheid, maar dan moet je ook iets met die patenten kunnen doen. Start-ups moeten er mee aan de slag. Over de grens kijken en zonodig talent uit het buitenland halen. Het mkb ondersteunen. Kortom, naast slim moet je ook sterk zijn. 

Bij je internationale aanpak moet je er rekening mee houden dat in sommige landen anders tegen dingen wordt aangekeken. We zagen het toen we in Eindhoven kozen voor een overstap van traditionele maakindustrie naar digitale kenniseconomie. Je moet ernaar streven dat de leerling in feite de verbeterde versie van de meester wordt. Maar er zijn genoeg landen waar je hiermee niet hoeft aan te komen. Daar is hiërarchie heilig. Toch moet die ingenieur met al zijn theoretische kennis en modellen openstaan voor de praktische adviezen van de mbo-techneut. Die moet het ten slotte wel praktisch werkbaar. Dat is in het buitenland lang niet vanzelfsprekend.’

Wat onderschat wordt, is het belang van de triple helix. Die samenwerking tussen bedrijfsleven, kennisonderwijs en overheid is bepalend bij het bedenken en opstarten van bijvoorbeeld Brainport of in Limburg voor Brightlands. Maar ook ná die aanloop moeten partners elkaar blijven vasthouden. Toen Brainport in Eindhoven succesvol werd, ontstond even het gevoel dat die triple helix niet meer zo nodig was. Brainport draaide immers als een tierelier. De overheid dacht de ondernemers het nu wel zouden overnemen en de ondernemers verwachtten dat de overheid wel zou blijven zorgen voor het ecosysteem. Er ontstonden  haarscheurtjes. Gelukkig hebben we op tijd onderkend dat blijvende samenwerking in de triple helix een van de succesfactoren was. 

Een andere factor is ook dat je de tijd krijgt om de afgesproken koers te volgen. We hebben in het Eindhovense duidelijke afspraken met de partners gemaakt: iedereen kan meekijken en mag uiteraard alles weten, maar afrekenen doen we pas aan het einde van de afgesproken termijn en niet tussentijds.’  

Wil je gastcolumns voortaan automatisch in je mailbox ontvangen? Schrijf je dan in voor Brightlands News.

English version: Guest column

Paspoort Rob van Gijzel

Rob van Gijzel (1954, Eindhoven) was lid van 1989 tot 2001 voor de PvdA lid van de Tweede Kamer.

 

Tussen 2008 en 2016 was Rob van Gijzel burgemeester van zijn geboorteplaats Eindhoven. Vanuit die functie was hij ook voorzitter van Brainport. Eindhoven werd, samen met Veldhoven en Helmond, in  2011 de Slimste Regio van de Wereld, onder andere ‘als voorbeeld voor een nieuwe manier van samenwerking en regionale ontwikkeling’ (juryrapport ICF). Over deze periode schreef hij samen met Hans Horsten het boek ‘De stad die de toekomst maakt’.
 
Rob van Gijzel is sinds 2013 voorzitter van het Intelligent Community Forum Foundation (ICF). Dat is de non-profitorganisatie die als wereldwijd netwerk de titel ‘Slimste Regio van de Wereld’ toekent. (www.intelligentcommunity.org)

 

Voorzitter Betonhuis, de koepelorganisatie in de cement- en betonindustrie

 

Sinds 2018 is hij ambassadeur van de Dutch Blockchain Coalition, bedoeld om de introductie en toepassingen van blockchain in Nederland te versnellen. (www.dutchblockchaincoalition.org)